Gelecek Burada:
Yenileyici Toz, "Ink
Jet" Kalp
Hücreleri ve Ismarlama Beden Parçaları
Kopan bir parmak ucunun
yeniden – büyüdüğünü ya da laboratuarda, reddedilme riski olmadan bir
hastaya nakledilebilen bir organ yaratıldığını hayal edin. Bilim kurguya
benziyor, ama öyle değil, gerçek. Bu yenileyici tıbbın filizlenen alanıdır,
bu alanda bilim adamları bedenin kendisini şaşırtıcı sonuçlarla yenileme
gücünü kullandığını öğreniyorlar. CBS Muhabiri Wyatt Andrews sizi bilimsel
uç sınırlara götürüyor.
Üç yıl önce, Lee Spievack
bir maket uçağın pervanesi ile parmağının ucunu kesti. Muhabir
Andrews, bundan sonra olanların onu tıbbın geleceğine sevk
ettiğini bildiriyor. Spievack’ın erkek kardeşi ve tıp araştırma bilim adamı
olan Alan, ona özel bir toz gönderdi ve yaranın üzerine serpmesini söyledi.
Spievack “Üzeri örtülene kadar tozu yaranın üzerine döktüğünü” hatırlıyor.
Parmağının her parçasının yeniden büyüdüğünü görünce çok şaşırdı.
CBS MuhabiriAndrews, Spievack’a sordu, ”Parmağın yeniden büyüyor. Et,
kan, damarlar ve tırnak?”.
Spievack, ”Dört hafta” diye yanıtladı. Andrews, Pittsburgh
Üniversitesi McGowan Yenileyici Tıp Enstitüsü’nden Dr. Steven Badylak ile
konuştu ve Spievack’ın yeni parmak ucuna neden olanın bu toz olup olmadığını
sordu.
Badylak “Evet, toz
var” diye açıkladı. “Bunu aldık ve onu toz şekline soktuk”.
Bu toz, ekstra-hücresel
matrisi olarak adlandırılan domuz mesanesinden yapılan bir maddedir. Protein
ve cerrahların tendonları onarmak için sık sık kullandığı bağlayıcı dokunun
bir karışımıdır ve yenileyici tıbbın ortaya çıkan yeni biliminin arkasındaki
bazı sırları taşır.
Video: CBS Akşam
Haberleri - Büyüyen Mucizeler
Badylak:Bu doku, bedene yeniden büyüme
işlemini başlattrıyor.
Badylak bedendeki her
dokunun yenilenme kapasitesine sahip olan hücrelere sahip olduğuna inanan
birçok bilim adamından biridir. Bilim adamlarının tek yapması gereken bu
hücrelerden yeteri kadarını bulmak ve onları büyümeye “yönlendirmek”tir.
Badylak “Bir şekilde
matris hücreleri topluyor ve onlara ne yapacaklarını anlatıyor” diye
açıkladı. “Nereye gitmeleri gerektiğini, nasıl farklılaşmaları gerektiğini –
bir kan damarı hücresi mi olmalıyım, sinir mi, kas hücresi mi yoksa başka
bir hücre mi olmalıyım – öğrenmelerine yardımcı oluyor.”
Eğer bu, en azından
teoride, Spievack’ın parmağının yeniden büyümesine yardımcı olduysa, bütün
bir kol ve bacağı da büyütebilmelisiniz.
Teorinin Ötesine Geçen
İlerlemeler
Wake Forest
Üniversitesi’ndeki tıp fabrikası adını verdiği laboratuarında, Dr. Anthony
Atala beden parçalarını büyütüyor. Atala ve ekibi hücre seviyesinden,
şimdiye dek 18 farklı tipte doku inşa etti, bunların arasında kas dokusu,
bütün organlar ve bir koyunun nabız atan kalp kapakçığı var. Andrews
“Ve bu büyüyor mu?” diye sordu. “Kesinlikle”. Atala ona göstererek, “Tüm bu
beyaz malzeme yeni dokudur”. “İnsanlar ‘bana ne yapıyorsun’ diye
sorduklarında, doku ve organlar geliştiriyoruz” diyoruz. “Hastalara yeniden
aşılanabilen beden parçaları yapıyoruz.”
Bu
geleceğe çok benziyor, ama bugün. Bunu bugün yapıyoruz.
–
Dr. Patrick Shenot
Yenilenmenin öncülerinden
biri olan Dr. Atala, eğer araştırmacılar hücreleri eyleme teşvik
edebilirlerse, her tipte dokunun kendisini yenilemeye zaten hazır olduğuna
inanıyor. Bazen bu teşvik bilim kurgu gibi görünebilir. Her gün kullanılan
ink jet yazıcılardan ortaya çıkan bir farenin kalbidir. Fare kalbi hücreleri
mürekkep kartuşuna girer ve sonra katman katman kalp şeklinde bir modelde
püskürtülür.
Dr. Atala, birilerinin
insan kalbi geliştirmesinin sadece bir zaman konusu olduğuna inanıyor.
Atala “Hücreler, yeni
doku yapmak için gerekli olan tüm genetik bilgiye sahiptir” diye açıkladı.
“Onlar bunu yapmaya programlanırlar. Öyleyse kalp hücreleriniz daha fazla
kalp dokusu yapmaya programlanır, mesane hücreleriniz daha fazla mesane
hücresi yapmaya programlanır.”
Atala’nın insan mesane
hücreleri
ile çalışması, yenileyici tıbbı dönüşümsel büyük bir buluşa sevketti.
Philadelphia’daki Thomas
Jefferson Hastanesi’ndeki bu klinik denemede, Dr. Patrick Shenot, bir
hastanın kendi hücreleri ile inşa edilen bir organ ile mesane nakli
gerçekleştiriyor. Dr. Atala’nın geliştirdiği bir işlemde, hastanın hücreleri
laboratuarda geliştiriliyor ve sonra bakterilerle ayrışabilen mesane –
şekilli bir platform üzerinde tohumlanıyor.
Sekiz hafta sonra,
milyonlarca yeniden – büyüyen hücre ile aşılanan platform ile hastaya
naklediliyor. Dr. Shenot, platform çözündüğü zaman geride kalan şeyin yeni,
fonksiyon gören bir organ olacağını söylüyor.
“Hücreler mesane
duvarında iki büyük hücreye farklılaşır, kas hücreleri ve astar hücreleri”
diye açıkladı. “Bu geleceğe çok benziyor, ama bugün. Bunu bugün yapıyoruz”
Yaraların Onarılması
Bugün, yenilenmeye en çok
inananlardan biri ABD ordusudur, özellikle Lee Spievack'ın parmağını yeniden
büyüten matris ile ilgileniyorlar. Pittsburgh Üniversitesi ile işbirliği
yapan ordu bu matrisi savaştan geri dönen askerlerin kesilmiş parmaklarında
kullanmak üzere.
Amerikan Ordusu
Cerrahi Araştırma Enstitüsü’nden Dr. Steven Wolf, askeriyenin kol ve
bacakları, kayıp kasları, hatta yanmış deriyi yeniden – geliştirme umuduyla
yenileyici araştırmalara milyonlarca dolar yatırım yaptığını söylüyor.
Wolf, “Ve derilerinin
yarısını kaybeden bu adamları, bacaklarını kaybeden bu adamları görmezden
gelmek çok zor” dedi. “Soruyu sormaya başlıyorsunuz; bunu bizim için
yapabilen teknolojiye sahip olan birileri var mı?”
Andrews “Dokuları yeniden büyütmek mi demek istiyorsunuz?” diye
sordu.
Wolf, “belki de”
dedi.
Brooke Ordu Tıp
merkezindeki yanık biriminde, yenilenme fikri parıldayan bir umut getiriyor.
Ordu personeli çavuş Robert Henline, kuzey Bağdat’taki bir saldırıda
aracında hayatta kalan tek kişiydi. Andrews ile askeriyenin yeni teknolojiye
yatırımı hakkında konuşan Henline, “Bu harika bir fikir” dedi. “Eğer daha az
acı veren ve bunu tüm bu yara izlerini bırakmayan doğal büyüme ile
iyileştirebilen bir şeyle ortaya çıkabilirlerse, kesinlikle gözden
geçirilecek bir şeydir.”
Yenilenme Yarışı
Küreselleşiyor
Yenilenmeyi kullanıma
sokmak için birçok farklı teknolojiler ile şimdi tüm dünyada klinik
denemeler yapılıyor. Almanya’da test edilen bir makine, yanmış bir hastanın
kendi hücrelerini yanık üzerine püskürtüyor, derinin yeniden – büyümesi
sinyalini veriyor.
Badylak, boğaz kanseri
olan hastalara – yemek borusu şeklinde – matris malzemesi aşılamak üzere.
“Bu malzemenin bedenin normal yemek borusu dokusunu yeniden – oluşturmasına
neden olacağını umuyoruz.”
Pittsburgh Üniversitesi
Tıp Merkezi’ndeki klinik denemede, hasta Mary Beth Babo’nun kalbine kendi
yetişkin hücreleri enjekte ediliyor, yeni damarların gelişmesi bekleniyor.
Onun cerrahı Dr. Joon Lee’dir.
Lee, “Bu, koroner kalp
hastalığı için alanımızın Kutsal Kasesi olarak düşündüğümüz şeydir” dedi.
Kutsal Kase, çünkü eğer beden hücreleri damarları yeniden –
geliştirebilirse, ameliyata daha az gereksinim olur. Babo, “Bu açık kalp
ameliyatından büyük bir farktır. Eğer insanlar bu ameliyatı olmak zorunda
kalmazlarsa, bu gidilecek olan yoldur… eğer işe yararsa” dedi.
Yenilenme Ticareti
Bu arada, Corporate
America şirketi yenilenmenin işe yaracağına inanıyor. Ticarileştirmek ve
sipariş üzerine yapılan beden parçalarının kitlesel üretimini yapmak için
yatırım sermayesi akıtıyorlar. Tengion Company lisansı satın aldı, fabrikayı
inşa etti ve size daha önce sözünü ettiğimiz Wake Forest’te geliştirilen o
mesaneleri yapıyor.
Tengion'un CEO’su Dr.
Steven Nichtberger, “Çok gerçek ve zorlayıcı hasta ihtiyacı etrafında çok
gerçekçi bir iş inşa ediyoruz” dedi. Tengion yenilenmenin çok yakında organ
nakli tıbbını kökten değiştireceğine inanıyor. Organ nakline ihtiyacı olan
hastalar, organ bağışı için yıllarca beklemek yerine, bir laboratuara
hücrelerini gönderecekler ve kendi yeniden – büyüyen organlarına sahip olmak
için birkaç hafta bekleyecekler.
”Organ nakli için bekleme
listesinde olan hastalara bakıyorum. Mesaneler, kan damarları, böbrekler
inşa etmek için sahip olduğumuz fırsata bakıyorum. Yenileyici tıpta, bunun
1980’lerin yarı – iletken endüstrisine benzer olduğunu düşünüyorum, bunun
nereye gideceğini bilemezsiniz, ama büyük olduğunu bilirsiniz.”
Ink Jet:Elektriksel olarak doldurulan mürekkebin enjeksiyon
ile basılması
Yenileyici tıp ve
organ nakli ile ilgili daha fazla bilgi için, şunları inceleyiniz:
Saffet Güler, 1965 Ankara doğumlu. Ege
Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Kimya Mühendisliği 1987 mezunu.
1995’ten beri Parapsikoloji alanında araştırmalar yapıyor. Enerji
dengeleme yöntemleri ve bütünleyici terapiler ile ilgileniyor.
Profesyonel olarak makale ve kitap çevirileri yapıyor.