|
Haber: Pınar Akpınar
Çevre Haberleri, İstanbul
Balinaların Nesli Tehlikede!
Balinalar, deniz ekosisteminde
en üst sırada gelen memeli grubunda. Ancak son yıllarda aşırı
avlanma sonucunda nesilleri hızla tükeniyor. Şu anda, özellikle
Güney Okyanusu’nda balinalar her geçen gün hızla katlediliyor.
Bu yılki IWC (Uluslararası
Balinacılık Komisyonu) toplantısı 28-31 Mayıs tarihleri
arasında, Alaska’da gerçekleşecek. IWC 1946 yılında balina
avcılığını düzenlemek için Amerika’da imzalanan uluslararası bir
konvansiyonla kuruldu. Bu komisyonun sözde varoluş amacı; balina
stoklarının uygun şekilde korunması ve böylece balina
endüstrisinin düzenli bir şekilde kalkınması. Komisyon ilk
kurulduğunda üyeleri; ABD, Arjantin,
Avustralya, Brezilya, Danimarka, Fransa, Güney Afrika, Hollanda,
İngiltere, Kanada, Norveç, Peru, Sovyetler Birliği ve Yeni
Zelanda’ydı. Bu ülkelerin hepsi balina avcılığı yapıyordu.
IWC’nin hazırladığı ilk tüzükte
“Balina avcılığının tarihinde aşırı
avlanmaların olduğu bölgelerin ve aşırı avlanan balina
türlerinin birbiri ardına o kadar arttığı görülmüştür ki daha
fazla aşırı avlanmaya karşı balina türlerinin korunması
gerektiği ortaya çıkmıştır” cümlesi geçmiş olsa da,
IWC’nin son yıllarda izlediği tutum pek de bu yönde olmadı.
Bu yılki IWC toplantısında
özellikle Japonya, sözde bilimsel nedenlerle yürüttüğü balina
avcılığını meşru bir ticari zemine taşımaya çalışacak. Bu
sebeple bir referandum düzenlenecek. Referanduma katılacak olan
ülkeler balina avcılığının yasal zemine taşınıp taşınmaması için
oy kullanacaklar. Bunun sonucunda, balina avcılığı ya tamamen
yasaklanacak ya da endüstriyel balina avcılığının önü açılacak.
Geçen sene düzenlenen referandumda 33 avcılık karşıtı, 34
avcılık yanlısı oy kullanıldı. Tek bir oy farkıyla, sözde
bilimsel balina avcılığı devam etti. Bu yüzden, bu seneki
referandumda her oy hayati öneme sahip. Bu yılki referanduma
Türkiye’nin katılıp katılmayacağı henüz bir muamma. Ancak
katılması olası ve katılırsa balinacılık karşıtı oy kullanıp
kullanmayacağı belirsiz. Buna karşılık, AB ülkeleri ve ABD
balina avcılığı karşıtı oy verecekler.
Balina
avcılığı neden yasaklanmalı?
Balinalar, deniz
ekosisteminde en üst sırada gelen memeli grubunda. Ayrıca son
yıllarda aşırı avlanma sonucunda nesilleri hızla tükeniyor. Şu
anda, özellikle Güney Okyanusu’nda balinalar her geçen gün hızla
katlediliyor. Güney Okyanusu, dünyanın en büyük dördüncü
okyanusudur ve Antarktika’yı çevreliyor. Dünyanın en güçlü
rüzgârları bu okyanusun üzerinde eser ve aynı zamanda dünyanın
en güçlü akıntısı olan Antarktika Kutup Akıntısı da bu
okyanusta. Sahip olduğu kötü hava koşullarına rağmen Güney
Okyanusu balık ve memeli deniz canlıları bakımından oldukça
zengin. 20’den fazla balina ve yunus türü, 120’den fazla balık
türü bu sularda hayat buluyor. Bu yüzden balıkçılık ve
balinacılık endüstrisi için vazgeçilmez bir merkez oluşturuyor.
IWC bu sularda ticari balina
av yasağı koymasına ve Antarktika Foklarını Koruma Konvansiyonu
fok avı sınırlandırması koymasına rağmen bu sularda hala kaçak
olarak ticari balina avı yapılıyor. Fabrika gemisi denilen
dehşet verici, devasa boyuttaki gemilerde balinalar avlanır
avlanmaz, anında konserve haline getiriliyor ve en kısa zamanda
dünya pazarlarında yiyecek, kozmetik, ilaç, v.s maddesi olarak
yerini buluyor.
Ticari balina avcılığı yasak
olmasına rağmen, balina avcılığı sözde bilimsel nedenlerle
korkunç boyutlara ulaştı. Japonya’nın bu pazardaki payı
yadsınamayacak düzeyde. 2005 yılında Japon Balıkçılık Ajansı bir
açıklama yaparak avlayacağı balina sayısını iki katına yani
1000’e çıkardı. Bu sene ise, 1415 balina avlayacağını açıkladı.
Bunlardan 935’i mink, 50’si uzun, 50’si kambur olmak üzere
1035’i Antarktika’da, 200’ü mink, 100’ü sei, 50’si braydes, 10’u
sperm olmak üzere 380’i Pasifik’te avlanıyor. Bunlar sadece
görünen rakamlar. Korsan balinacılık ise bunlara dâhil değil. Bu
kadar balinanın sadece bilimsel nedenlerle avlandığı iddia
ediliyor.
Balinalar deniz ekosisteminde
en başı çeken canlılar olduğu için, onların neslinin tükenmesi
demek, bütün ekosistemin zincirleme bir şekilde bu durumdan
etkilenmesi demek. Bu yüzden, balina avcılığının önüne geçilmeli
ve bu yılki IWC toplantısında yapılacak olan referandumda
Türkiye dâhil bütün ülkeler balinacılık karşıtı oy vermeli.
YAZAR
HAKKINDA BİLGİ
Pınar Akpınar,
1981 Ordu doğumlu. Yeditepe Üniversitesi Radyo Radyo, Televizyon
ve Sinema Bölümü mezunu. 1 Senedir Greenpeace'te gönüllü olarak
çalışıyor. Yoga, meditasyon, yeni çağ akımları ve çevreyle ilgili
her konuyla ilgileniyor. Detaylı Bilgi
|