|
Haber:
Pınar Akpınar
Kapak
Haberi, İstanbul
Töre İnsan, İnsan Töre
Son zamanlarda sayıları gittikçe artan, ancak
halen gündemde hakettiği yeri bulamayan, Türkiye’nin ve dünyanın kanayan
yarası töre cinayetleri, birçok insan tarafından tam olarak bilinmiyor.
Dünyada her yıl binlerce kadın bu cinayetlere kurban gidiyor. Failler ise bu
cinayeteleri işlemeye töre, gelenek ve din tarafından mecbur bırakılıyor.
Töre
cinayetleri, genellikle kadın bir aile ferdinin ailenin şerefini ve onurunu
rencide edici, “uygunsuz” eylemleri sonucu işlenen cinayetlerdir. Bu
“uygunsuz” davranış; zina, aldatma, evlilik dışı flörtten, evlilik bağı
olmadan maruz kalınan tecavüze, evden kaçmaya, boşanma talebine ve bazen de
eğitim talebi yada evlenmeyi istememeye kadar gidebiliyor.
Töre cinayetleri, genellikle erkek olan bir aile ferdi tarafından, ailenin
şerefinin üzerindeki lekeyi temizlemek için işleniyor. Cinayet, çoğu zaman,
kurbanın annesi tarafından bile destekleniyor.
Dünya’da
Töre Cinayetleri
Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu’nun 1999 yılında yaptığı bir araştırmaya
göre, dünyada her yıl yaklaşık 5000 kayıtlı töre cinayeti işleniyor. Cinayet
şekli, silahla vurmaktan boğmaya, zehirlemeye, yakmaya ve intihara zorlamaya
kadar değişiyor. Töre cinayetleri Dünya’da bir çok ülkede işleniyor. Bu
ülkelerden bazıları; Bangladeş, Brezilya, Ekvator, Mısır, Hindistan, İran,
İsrail, İtalya, Ürdün, Fas, Pakistan, İsveç, Türkiye, Uganda ve İngiltere.
Dünya’da
işlenen kadın cinayetlerinin %70’inde fail ya eş yada erkek arkadaş.
Dünya’daki her üç kadından biri yaşamında en azından bir kaç defa şiddete
maruz kalıyor. Her beş kadından biri ise cinsel tacize maruz kalıyor. Peru,
Bangladeş, Agjantin, Ekvator, Mısır, Guatemala, İran, İsrail, Ürdün, Suriye,
Lübnan ve Venezuella anayasalarında töre cinayeti hafifletici sebep olarak
görülüyor. Cinayet, genellikle, ailenin adındaki lekeyi temizlemek için
işleniyor ve çoğu zaman, failin üstünde yoğun bir toplumsal ve dini baskı
söz konusu. Bir çok dinde, zina, büyük bir günah olarak kabul ediliyor ve
cezalandırılması gerekiyor.
Töre cinayetleri dünyada genel olarak Müslüman ülkelerde işleniyor. Bu
ülkelerden biri de Ürdün. Ürdün’de her yıl kayıtlı olarak en az 25 kadın
aileleri veya akrabaları tarafından, “uygunsuz” davranışları yüzünden
katledilmekte. Kurbanların çoğu henüz reşit olmayan çocuklar. Ürdün’de
işlenen cinayetlerin %25’i töre cinayeti. Ürdün anayasası konuyla ilgili
olarak ataerkil bir yaklaşımda bulunmakta. Bunun sonucu olarak, cinayetlerin
töre adına işlenmesi hafifletici sebep sayılıyor.
Türkiye’de
Töre Cinayetleri
Türkiye’de töre cinayetlerinin durumu, dünyanın geri kalanıyla
karşılaştırıldığında çok da iç açıcı değil. ‘Dünya Ekonomik Forumu’
tarafından hazırlanan “Cinsiyet Ayrımı Raporu”na göre, 58 ülke arasında
Türkiye, Mısır’dan sonra en çok cinsiyet ayrımının yapıldığı ülke. Birleşmiş
Milletler Kadın Gelişim Fonu’nun hazırladığı rapora göre, Türkiye’de son 4
yılda 54 kayıtlı töre cinayeti işlenmiş. Geçmişte, töre cinayetlerinin asıl
mekanı Doğu Anadolu Bölgesi, Güneydoğu Anadolu Bölgesi ve Karadeniz
Bölgesi’yken, bugün töre cinayetleri
özellikle
metropollerde işleniyor. İstanbul bu konuda başı çekiyor. Bunun asıl sebebi
ise, son yıllarda doğudan batıya olan yoğun göç.
Eski TC Anayasası’nda töre cinayetleri tolere ediliyordu ve yaptırımları
hafifti. Hatta cinayetlerin töre adına işlenmesi hafifletici sebep
sayılıyordu. Ancak, Türk Ceza Kanunu’nda yapılan son değişikliklerle
birlikte, töre cinayetleri 82. Madde kapsamında ele alınıyor ve kasti
cinayet sayılıyor. Cezası ise, ömür boyu hapis.
Kaynaklar:
(1)
HRW.org
(2)
Womensenews.org (1)
(3)
Womensenews.org (2)
(4)
TBMM Töre Cinayetleri Genel Kurul Tutanakları
YAZAR
HAKKINDA BİLGİ
Pınar Akpınar,
1981 Ordu doğumlu. Yeditepe Üniversitesi Radyo Radyo, Televizyon
ve Sinema Bölümü mezunu. 1 Senedir Greenpeace'te gönüllü olarak
çalışıyor. Yoga, meditasyon, yeni çağ akımları ve çevreyle ilgili
her konuyla ilgileniyor. Detaylı Bilgi
|