|
Haber: Nihan Feyman - ANKARA
“Benim bilmeyi
istediğim şeyi bana öğrettiğine emin
Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi, Eğitim Reformu Girişimi ve British Council Türkiye’nin katkılarıyla Uluslararası 21.Yüzyıl Öğrenme Girişimi’nin başkanı John Abbott 17 Şubat’ta Ankara’daydı. Abbott öğrenme, genetik ve eğitim sistemleri hakkında vakfın bakış açısını Türk akademisyenler, eğitimciler ve öğrencilerden oluşan bir gruba anlattı. Uluslararası 21.Yüzyıl Öğrenme Girişimi, eğitim araştırmacılarını ve uygulayıcılarını bir araya getiren ve insan beynine ilişkin yeni anlayışlar geliştirmeyi ilke edinen bir kuruluş. Varolan eğitim yapılarını sorgulamayı ve eğitim politikalarına yol göstermeyi amaçlayan bir vakıf olarak tüm dünyada çeşitli organizasyonlarla öğrenme süreçleri ve beynin içinde neler olduğuna dair bildiklerimizi eğitim sistemine dahil etmeyi hedefliyor. Abbott varolan eğitim sistemlerinin öğreniminin fazla, eğitiminin az olduğunu söyleyerek ölçüyü nerede kaçırdığımızı sorguluyor. John Abbott’a göre gelecekle ilgili söz söyleyenler, gençlerle en yakından ilgili olanlar değil, politikacılar ve danışmanları... Ve bu çok tehlikeli. Öğrenmelerin %80'i sınıf dışında gerçekleşiyor Öğrenme süreci siyasi konulardan önceliklidir. Eğer dünyayı yok etmezsek 100 yaşına dek yaşama şansımız var, ancak çok okula gitmiş ve yeterli eğitim alamamış kişiler olarak sınıfta öğrendiklerimizi unutuyoruz. Çünkü öğrenmelerimizin % 80’i sınıf dışında gerçekleşiyor. Bu nedenle öğrenme yaşantımızı sınıfta bırakmamalıyız. Öğrenme üzerine öyle bir aşk yaratmalıyız ki bu ömür boyu sürsün. Üniversiteye gelip düşünme ve eleştirme yeteneği olmayan, okumayan, bilgileri internetten indiren bir nesil var karşımızda.
İnsan öğrenen bir türdür ve yaşam başarımızın temeli ailede atılır. Anne-çocuk arasında ilk birkaç ay içinde oluşan iyi bir diyalog, annenin bebeği emzirirken onunla 7 cm. yakınlıkla göz kontağı kurarak emzirmesi, çocuğun zeka kapasitesini artırır. Medeniyet, günümüzde zenginlikle eşdeğer görülür; bu nedenle bebek doğduktan sonra anne hemen işinin başına döner. Ancak araştırmalar kendisiyle konuşulan bebeklerin çok daha iyi bir zeka kapasitesine sahip olduğunu gösteriyor. Baba, doğumun son üç ayında annenin karın duvarından bebekle konuşursa bebek doğar doğmaz 10 dakika içinde babasının sesini %100 oranında ayırt eder, babasını tanır. Baba çocuğa biberon verirken göz teması kurarsa bu onun gelecekte çocuğuyla iyi iletişim kuracağını gösterir. 3 ile 4 yaşlarında insan beyni bir sünger gibi sıvıları çekme eğilimindedir. Ancak bu çekim gücü yaş ilerledikçe azalır. Çocuklarının sorularına cevap aramakla cebelleşen ebeveynler, bu cevapları çocuklar ancak keşfederek kendileri bulduklarında onların gelecekteki yaşamda başarılı olabileceklerini unutmamalılar. Çocuklar yanında oldukları yetişkinlerin hareketlerini izleyerek daha kalıcı öğrenmeler meydana getirirler ve çocuklar sizin başarılarınız kadar hatalarınızı da tekrarlarlar. Bugünün gençleri, ailelerini aşmış durumdalar çünkü onlar 21.yüzyılda varolmak zorundalar. Onların çocukları da kendilerini aşarak bulundukları çağda ayakta kalma savaşı verecekler.
Bu sözler Roma’da 230 yılında bulunan bir yazıdır. Roma’nın en iyi okullarından biri olan Saint Augustin’e giden bir filozofun eğitim sisteminden şikayetini yansıtıyor. Bu sözün anlamını düşününce bugün çok da yol alamadığımızı anlıyoruz. Derslerden nefret ediyoruz, öğretmenin tahtaya yazdıklarını deftere kopyalıyoruz, öğretmenlerimiz bizi dondurulmuş bir mikro dalga yemekle karıştırıyorlar. Sınıfı geçip geçmemeye ve aldığımız notlara o kadar saplandık ki sınıfı neden geçtiğimizi sorgulamaya vakit bulamıyoruz.
İnsan tabiatı gen şifreleri, kodlar, gizlerdir. Genlerimizi 10 nesil önce 1200 farklı dünyalı akrabamızdan ve %50 anne, %50 babadan alıyoruz. Genler fiziğimizi belirler ve her şey için belli bir kapasiteyle doğarız. Çevremizdeki uyaranlarla kapasitemizin uyaranları ya açılır, ya kapanır. Öğrenme için de aynı şey söz konusudur. Genetiği çok iyi anlamadığımız için eğitimi yapılandıramıyoruz. Genetiğimiz 30 bin yıl içinde mutasyona uğruyor. Yani beynimiz en son 30 bin yıl önce güncellendi. Taş devrindeki bir insanı 2006 yılına getirsek taş devrinde gösterdiği davranışları göstermeye devam eder. Darwin, 50 yıl önce türlerin temeli olarak evrimimizin tamamlanmadığını söyledi. İnsanlar 2 milyon yıl önce beyinlerini kullanmaya başladı. Böylece beynin büyümesi de başlamış oldu. İnsan dışındaki memelilerin her biri beyinlerinin %95’i gelişmiş olarak doğar. İnsan da böyle olsaydı fetüsün büyümesi 37 ay sürerdi ve doğum kanalından dışarı çıkamazdı. Beynimiz % 40 oranında gelişerek dünyaya geliyoruz, Einstein'lar oluyoruz. İnsan, merak mekanizmasıyla doğar, varolma savaşı merakla gelir. Gözlerimiz çevrede görecek bir şey bulamazsa gelişemeyiz. Ancak ön şartlanmalarla doğarız. Beynimizde önceden oyulmuş hatlar var ve biz bu hatların tersine yol alamıyoruz. Bu hatlar 7 milyon yıllık sürede evrimleşmiş ve bugünkü haline ulaşmıştır. 2,5 yaşında bir çocuğu düşünün, ona hiç Türkçe öğretmediğiniz halde günde 27 kelime öğrenerek bu dili kusursuz konuşmaya başlar. Çok dilli ailelerde 5 yaşına geldiğinde bir çocuk 2–3 dili bir arada konuşmaya başlar. 7 yaşın altındaki çocuklar dili çok hızlı öğrenirler. Beynimiz, dili işleme süreciyle doğar ve bunu çok hızlı yapmak zorundadır.
“Benim bilmeyi istediğim şeyi öğrettiğine emin misin? Bana öğrettiklerini kendi başıma anlarsam daha anlamlı olur. Ya papağan olur, fonetik kodları tekrarlarım; ya da öğrenirim”
Benim bilmeyi istediğim şeyi bana öğrettiğine EMİN MİSİN?
Bana öğrettiklerini kendi başıma
anlarsam daha anlamlı olur. Ya papağan olur, fonetik kodları
tekrarlarım; ya da öğrenirim. Öğrenme ile ilgili hala geçerli olan
en çarpıcı söz Konfüçyüs’ündür: “Duyarsam unuturum, görürsem
hatırlarım, yaparsam öğrenirim”. İnsanları neden eğittiğimizin
farkında olmalıyız. Eğitimciler bir karar vermeli; entegre
tesislerde başını sağa sola kaldırmadan belli yemler yiyerek
büyüyen, tesisten dışarı adımını attığı anda ayakları üzerinde
duramayan tavuklar yetiştirmek mi istiyorsunuz, yoksa yemyeşil
tarlaları, yaylaları keşfederek çeşit çeşit otları yiyerek büyüyen,
kuvvetli bir tavuk yetiştirmek mi istiyorsunuz? Benzetme tuhaf gibi
gözükse de umarım anladınız. Parmak izlerimiz gibi kimse kimseye
benzemiyor. Farklı olduğumuz için ilginciz.
Hiç kimse
her konuda başarılı değil, Gardner’ın çoklu zeka kuramındaki gibi
görsel zekası zayıf olan birinin eline harita da verseniz 1 km yol
gidemeyebilir, ama çok iyi bir hafızaya sahip olabilir. Bugün batılı eğitim modeli okul dışı eğitimin
önemini vurgulamak için ters yüz edilmiş, içi dışına çıkarılmış yeni
eğitim sistemleri yaratıyor.
Gençleri
huzursuz, asi diye tabir ettiğimiz ama risk alma tutkuları olan
döneme “adölesan dönemine” gereken önemi vermeliyiz. Eğitimin erken
yaşlarda başlamasını sağlamalıyız. İyi sistemler iyi öğretmenler
gerektirir. Öğretmenlerimizi
Gelişim bir göçtür, bir risktir, bir ilerlemedir. Tarihte dağın ardındaki yerleşim yerini merak eden risk almaya hazır gençler olmasaydı, bugün dünya keşfedilmemiş olurdu. “İyi not alma kaygısı, risk alma tutkularını, deneyleme arzularınızı öldürmesin!” Daha fazla bilgi için: 21st Century Learning Initiative
|
misin?”
Öğrenme
ve Aile
“Aldığım
eğitim ne işe yarayacak? Okuldan nefret ediyorum. Öğrendiklerimin
çoğu, bana öğretilenler değil; öğrendiklerim, benimle
konuşulanlar...”
Öğrenme
ve Genetik
Eğitimciler
olarak çocukların keşfetmeye, öğrenmeye, sorgulamaya açık gözlerine
odaklanmıyoruz. O gözler bize şu soruyu soruyor:
donanımlı
yetiştiremiyorsak
öğretmenden az etkilenecek bir sistem yaratmalıyız. 
Haluk Tunç İlker Ararsak, Gözbebeklerimizin İçindeki Pi Değerini Bulabiliriz Rüya Yüksel Net ve açık olmayan iletişimde her zaman yanlış anlaşılmalar söz konusudur Beyaz Özbalçık Funda Umut Pakkal Uzay Gökerman Kar Zamanında Yalnızlaşabilmek... Burak Kaan Kızılkan Rehberler ve Farkındalığın Huzuru Beyaz Özbalçık Meltem Bingöl Gürhan Faik Yeğit Banu Kangal Uzay Gökerman |