|
Haber: Neslihan Ayakta
Dış Haberler Editörü, California ABD
Yaratıcılık Çocuklukta Öğrenilen Bir Alışkanlık
Herkesin
içinde yatan bir yaratıcılık vardır. Bu yaratıcılık her birimizin
farklı düşünce tarzından ve benzersiz olmamızdan kaynaklanıyor.
Fakat belli kalıpların iyi ve kötü olarak nitelendirildiği toplum
hayatında bireysel yaratıcılığı ortaya çıkartmak düşünüldüğü kadar
kolay değil.
Ellerinde çok fazla imkân olmayan ailelerin ve yüzlerce oyuncağı
olmadan büyüyen çocukların, gençlik yıllarında yaratıcılıklarını ön
plana çıkarttıkları ve hayatlarını bu şekilde kolaylaştırdıkları
görülür. Bu yaratıcılıklarını her zaman için iyi yönde kullanıp
kullanmadıkları toplum içindeki seçeneklere göre değişir. Bu
yaratıcılığı gün ışığına çıkarmanın nasıl mümkün olduğu konusunda
eğitimciler yeni yöntemler üzerinde çalışıyor.
Araştırmalar
açıkça gösteriyor ki sağlıklı teşvikler esaslı ve uygun gelişim için
çok önemli. Yeterince sevgi görmemiş, konuşulmamış, hikâyeler
okunmamış ve yaratıcı oyunlarla büyümemiş çocukların fiziksel,
duygusal ve akademik açılardan bir çok problem yaşadıkları
görülüyor.
Amerika
Birleşik Devletleri'nde yaygın sorunlardan birisi herkesin teknik
öğrenmesi ve kalıplaşmasıdır!
ABD’de
bir çok genç üniversiteden mezun olduktan sonra orta seviyeli
işlerde çalışmaya başlıyor. Bunun nedeni her bir mezunun aynı
seviyedeki teknik bilgiye sahip olmasıdır. Başka ülkelerden gelmiş
ve farklı kültürleri görmüş mezunlar ise daha yüksek seviyelerdeki
işlere sahip oluyorlar. Çünkü kendileri Amerika’daki eğitimden
teknik bilgileri aldıkları gibi farklı düşünüş kalıplarına sahip
olduklarından yaratıcılıklarını ortaya çıkartmakta güçlük
çekmiyorlar.
Toplumda
Bireysellik veya Kalıplaşma
Yaratıcılık ve yaratıcı bir şekilde düşünce tarzı çocukluktan
öğrenilen bir şey. Televizyon ve bilgisayar oyunları başında büyüyen
yeni nesil ne yazık ki yaratıcılığın ne olduğunu bilmiyor. Teknik
bütün bilgiler yıllar boyunca çocuklarımızın beyinlerine işleniyor.
İster okullarda, isterse aile içinde olsun “Bunu yapmalısın, şunu
yapmamalısın” gibi öğretilerle çocukların düşünce tarzlarını
geliştirmesi engelleniyor. Daha sonra farklı olmanın korkulacak bir
şey olduğunun bilinci beyinlerine yerleşmiş gençler, iyisiyle ya da
kötüsüyle toplumda yaratılmış kalıpların içine giriyor.
“Birazcık
can sıkıntısı kötü bir şey değildir çünkü insan canının sıkıldığı ve
boşlukta olduğu zamanlarda kendisini düşünmek ve yaratıcılık için
zorlar.” diyen Dr.
Charles Fay ailelere çocukların sevgi ve mantıkla eşit orantıda
büyümesi için yardımcı oluyor.
Çocuklar
kendilerini eğlendirmek için yaratıcı düşüncelerinin sonuçlarıyla
geleceklerindeki akademik ve toplumsal basarı için gerekli olan
ustalıklara erişirler. Çocuklarınız size gelip benim canım sıkılıyor
dediği zamanlarda telaşlanmayın. Bu gibi durumlarda televizyon
kanallarını karıştırmak veya yeni oyuncaklar almak yerine onlarla
konuşmayı deneyin. Onlara şunu yap demek yerine sorular sorarak
düşünmelerini ve yaratıcı bir faaliyet ortaya koymalarına yardımcı
olun.
Neslihan:
Çocuklar her türlü oyun oynarken zaten hayal güçlerini
kullanmıyorlar mı?
Dr. Charles Fay:
Ne yazık ki bir çok ebeveyn ve eğitimci eğlence/evcilik ve
teşvik arasındaki farkı bilmiyorlar. Evcilik sadece izlemek ya da
pasif bir obje ile etkileşimdir. Teşvik ise aktif düşünce, katılım
ve etkileşim gerektiren bir durumdur. Bu karışık yüzünden, bir çok
aile iki şeye inanmaktadır. Birincisi, çocuklarının canının
sıkılması çok kötüdür. İkincisi ise çocuklarının sürekli bir
şeylerle meşgul olması ve eğlenmesi onların sorumluluğudur. Bu
ailelerin evlerinde en son model video oyunları, oyuncaklar, motorlu
arabalar, bu ailelerin arabalarının arka koltuklarında da
televizyonlar vardır. Çocukların yaratıcı bir şekilde kesiflere
yönelmesi için zaman yok ve hiçbir zaman mücadele etmeyi
öğrenemiyorlar. Bu nedenle okullarda da nasıl basarıli olunur ya da
mutlu olunur bilmiyorlar. Sonuç olarak da öğrenme eksikliği, ADHD
veya yaramaz olarak nitelendiriliyorlar.
Neslihan:
Ebeveynler çocuklarına bu konuda nasıl yaklaşabilirler?
Dr. Charles Fay:
Çocuklarınıza ve kendinize biraz zaman tanıyın. Çocuklarınıza
bir şeyleri alarak mutlu olunmayacağını, bunun yerine bir şeyleri
yapmaktan mutluluğun geldiğini öğretin. Bunu göstermenin en iyi yolu
onlarla birlikte bir iş yapmaktır, büyüklerin de aynı şeyleri
yaptıklarını görmek onları cesaretlendirecektir. Onlara birer model
olun. Çocuklarınız etraftayken işlerinizden ve sorumluluklarınızdan
şikâyetçi olmayın ve onlar size yardımcı oldukları zaman
memnuniyetinizi gösterin. Çocuklarınız sizinle bir işi başardıkları
zaman çalışmanın verdiği gururu öğrenirler. Ailece yemek
hazırlanması, sofra kurulması ve oturup yenmesi bunun en kolay
örneğidir.
Neslihan:
Çocukların ailelerine ev işlerinde yardım etmelerinin faydaları
nelerdir?
Dr. Charles Fay:
Onlara sahip oldukları şeyleri hak ettiklerini öğretmektir.
Mesela yedi yaşındaki oğlum bisikletine kilit istediğinde beş doları
çıkartıp vermek yerine ona bunu nasıl kazanacağını sordum. Biraz
düşündükten sonra belki bir iş yapabilirim dedi. Garajı biraz
toparladıktan sonra ona kilidi verdim ve “çok teşekkür ederim, bunu
hakkınla kazandın” dedim. Bütün hafta boyunca gülümsedi ve üst üste
“bunu ben kazandım, bunu ben hak ettim” deyip durdu. Komik değil mi
sizce de? Aynı iş çocuklar için istenmeyen ve tatsız iken bir anda
onun kendisini çok iyi hissetmesi bir neden oldu.
Neslihan:
Çocuklar yaratıcılık için nasıl teşvik edilir?
Dr. Charles Fay:
Günümüzde etrafımızda o kadar çok elektronik dikkat dağıtıcılar
var ki çocukların kendilerini geliştirmelerini ve yaratıcılıklarını
durdurmalarını sağlayan ebeveynlerden başkaları değildir. Onların
kendilerini eğlendirmek için yolar bulmalarına izin verin. Hayal
güçlerini kullanmalarını sağlayın. Her gün yaklaşık 30 dakikalık bir
boşluk yaratın. Sakin olmanız ve canı sıkılmış bir çocukla
ilgilenebilecek bir ruhsal durumda olmanız önemlidir. İlk önce
çocuklarınızın canının sıkılmasını sağlayın ve bu problemi kendi
kendilerine çözmeleri için onlara yardımcı olun.
Her
geçen gün daha çok insan mutluluğun iyi şeylere sahip olmakla
geleceğine inanıyor. Sevgi ve Mantık Enstitüsünde inancımız
mutluluğun iyi şeyler yapmakla geldiğidir. İyi haber şu ki
ebeveynler çocuklarına bunu küçük adımlarla öğretebilirler.
Tekrarlanan alıştırmalar ile çocuklarınız kimseden öğrenemeyecekleri
bir şeyi öğrenecekler “içsel mutluluk! (ruhani haz)”
DR.
CHARLES FAY KİMDİR?
Golden-Colorado/ABD deki Sevgi ve Mantık Enstitüsüyle
yazar ve danışman olarak uluslararası bir ün kazandı. Ebeveynlere ve
eğitimcilere yazmış olduğu kitaplar, makaleler, verdiği seminerler
ve yayınlanan görüntüsel ve işitsel kasetleriyle büyük yardımlarda
bulunuyor. Sevgi ve Mantık Enstitüsüyle ve Dr. Charles Fay ile
ilgili daha çok bilgi edinmek isterseniz.
www.loveandlogic.com
Çocuklarınızdan Daha Fazla
Çalışmayın!
Dr. Charles ödev yapmakta zorlanan
çocuklar içinde bazı önerilerde bulundu.
-
Her gün
30 dakikanızı “öğrenme zamanı” olarak ayırın. Çocuklarınıza bu
yarım saat içerisinde televizyon, video ve bilgisayar
oyunlarının olmayacağını söyleyin. Ve ailece öğrenme zamanı
olduğunun üzerinde durun.
-
Eğer siz
bir model olarak, zevk alarak kitap okuyorsanız ona da bunu
öğretmeniz kolay olacaktır.
-
Çocuklarınızın öğrenmesi ödev yaparak, sevdikleri bir şeyleri
okuyarak veya hikâyeler yazarak da olabilir. Resim yapmak veya bir
müzik aletinin çalınması da bunların arasında yer alabilir.
-
Çocuklarınıza onların gerçekten ihtiyaçları olduğu zaman yardım
edin. Eğer onlara sürekli yardım etmeye çalışıyorsanız bu iki taraf
içinde sağlıklı değildir. Çocuklarınız siz olmadan öğrenmek için
çaba sarf etmeyecektir.
-
Onlara
sakin olduğunuz zamanlarda yardım edin, eğer siz sinirliyseniz veya
çocuğunuz sinirliyse ödevin anlaşılması zorlaşır.
-
Çocuklarınızın size bağımlılığını önlemek için ödevlerini
kendilerinin anlamalarına izin verin. Her zaman yanlarında olmayın.
YAZAR HAKKINDA BİLGİ
Neslihan Ayakta 1982, İstanbul doğumlu. 2001 yılından beri
Amerika'da yaşamına devam ediyor. 2004 yılında Gazetecilik ve
Fotoğrafçılık bölümünden mezun oldu ve şu anda California'da
fotoğrafçılık üzerine ögrenimine devam ediyor.
Detaylı bilgi için tıklayın
|