|
Haber:
Mehmet Karaarslan
Eğitim Haberleri, İstanbul
Okullarda
Satranç Dersi
İlköğretim
okullarında, beden eğitimi dersi kapsamında satranç öğretimi yapılacağı
açıklandı. Peki satranç okullarda neden olmalı? Satrancın kişisel
gelişimdeki faydalarını araştırdık.
Satranç Federasyonu'nun konuya ilişkin
başvurusunu değerlendiren Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), ilköğretim
okullarında, ''Çocukların zihinsel ve psikolojik gelişimine hız kazandırmak,
barışçı, birbirini seven, çağdaş, kötü alışkanlıklardan uzak, hızlı öğrenme
yeteneğine sahip bireyler olmalarını sağlamak'' amacıyla satranç eğitimi
verilmesini kararlaştırdı.
MEB Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı bu
çerçevede, olumsuz hava koşulları, okulda spor salonu bulunmaması gibi
nedenlerle beden eğitimi dersinin işlenemediği durumlarda, sınıfta satranç
öğretimi yapılmasını karara bağladı.
Satrancın
Akademik Faydaları
Satranç aşağıdaki yetenekleri kazandırıp
geliştirdiği için çocukların zekalarını geliştirmektedir:
Odaklanma (dikkat toplama):
Çocuklara dikkatle gözlemleme ve konsantre olmayı öğretir. Ne kadar zeki
olurlarsa olsunlar olayları dikkatle izleyemezlerse doğru tepkileri
vermezler.
Gözünde canlandırma:
Çocuklara bir seri olayı olmadan önce gözlerinde canlandırmayı öğretir.
Öncelikle gözlerinde canlandırma yeteneklerini geliştirmek için taşlara
dokunmadan sadece bir hamleyle başlayıp daha sonra birçok hamleyi
beyinlerinde yapmaları birçok alıştırma ile sağlanır.
İleriyi düşünme(görme):
Çocuklar bir hareketi yapmadan önce düşünmeyi öğrenirler. Biz kendilerine
şimdi yapacağına gelecek tepkileri ve bu tepkilere karşı ne cevap
vereceklerini sormalarını ve düşünmelerini sağlarız. Zaman içinde satranç
sabırlı ve düşünceli olmayı öğretir.
Seçenekleri
değerlendirme: Çocuklar
akıllarına gelen ilk şeyi yapmamayı öğrenirler. Alternatifler düşünmeyi
değişik durumlarda alternatiflerin artı ve eksilerini değerlendirmeyi
öğrenirler.
Kuvvetli analiz:
Çocuklar özel yada ardışık bir çok olayı
değerlendirmeyi öğrenir. Olacaklar bana yardım mı eder yoksa zarar mı verir?
Mantıklı düşünerek karar vermek her zaman ani tepkilerden daha iyidir.
Kuramsal düşünme:
Çocuklar periyodik olarak detayları
bırakıp daha büyük resimi düşünmeyi öğrenirler. Aynı zamanda model
oluşturmayı ve bu modeli farklı ama ilişkili durumlarda kullanmayı öğrenir.
Planlama:
Çocuklar uzun vadeli hedeflere odaklanmayı ve buna ulaşmak için adım adım
ilerlemeyi öğrenirler. Aynı zamanda farklı gelişmeler karşısında planlarını
tekrar gözden geçirip gerekli değişiklikleri yapmayı öğrenirler.
Birçok
farklı düşünceyle eşzamanlı uğraşmak:
Çocuklar herhangi bir durumun kendilerini fazlasıyla zaptetmesi yerine
değişik faktörleri aynı anda tartmayı, ölçmeyi öğrenirler.
Bu yeteneklerin hiçbiri sadece satranca
özgü olmamakla beraber tamamı oyunun parçalarını oluşturuyor. Satrancın en
güzel yanlarından biri, çocuğun zekasını kamçılayan bir eğitim metodu,
yukarıdaki yetenekleri kazandırırken eğlenceli vakit geçirmelerini de
sağlamasıdır. Sonuç olarak çocuklar kritik durumlarda iyi düşünme, daha iyi
problem çözme ve bağımsız karar verme yeteneğini kazanırlar ve
geliştirirler.
Eğitim
araştırmaları
Bu sonuçlara çeşitli araştırmalar sonucu
ulaşılmış. Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada’nın çeşitli bölgelerinde
yapılan araştırmalarda, satrancın Matematik ve okuma derslerindeki standart
testlerde başarıyı artırdığı tesbit edilmiş. New York Şehrinde 100'den fazla
okul ve 3000 çocuk arasında yapılan bir programda İngilizce ve Matematik
derslerinde yüksek notlar alan öğrencilerin çoğunun satranç ile ilgili
oldukları gözlendi. Houston, Texas ve Bradford, Pennsylvania'da yapılan
çalışmalarda satrancın Watson Glaser kritik ve yaratıcı düşünme yeteneği
testlerinde yüksek skorlar alınmasında faydalı olduğu tesbit edildi.
Sosyal
Faydaları
Okullarda satranç, değişik din, dil,
cinsiyet, ırktan öğrencileri biraraya getiren hep birlikte eğlenceli vakit
geçirmelerini sağlayan bir köprü niteliği de taşıyor. Satranç kişisel
arkadaşlıkları geliştiren ve aynı zamanda çocuklar takım halinde
müsabakalarda diğer okullarla mücadele ederken okul ruhunu geliştiriyor.
Satranç aynı zamanda sportmenliği de öğretiyor. Başarı ile kazanmak veya
defansa çekilirken bırakmadan mücadeleye devam etmeği de öğretiyor.
Satrancın çocuklarda, motivasyonu yükselttiği, davranışları düzelttiği,
kendine güveni ve katılımcılığı artırdığı yönünde çok fazla örnek var.
Satranç pozitif sosyal açılım yaratıyor.
Kaynak:
Jerry Meyers, "Neden Okullarda Satranç Olmalı?"
http://www.youthchess.net
Çeviri: C. Tamer Korman
http://www.satrancmerkezi.com
YAZAR
HAKKINDA BİLGİ
Mehmet
Karaarslan, 1983 Marmaris doğumlu. İstanbul Bilgi
Üniversitesi TV Gazetecilik bölümü mezunu. İstanbul'da
yaşıyor.
İndigo Dergisi'nin
kurucusu ve yayın yönetmeni. Dünyanın
olumlu yönde değişimi için, dördüncü kuvvet olarak
nitelendirilen medyayı araç olarak kullanıyor. Sosyal
sorumluluk odaklı çalışıyor.
Detaylı Bilgi
|