|
5 Ekim 2005
Çarşamba
Editör: Gülşen Kaş

Sağlık Bakanlığı Embriyonik Kök
Hücre Çalışmalarını Durdurdu
Sağlık Bakanlığı yasal düzenlemenin yapılması
gerektiğini ve bu yasal düzenleme yapılıncaya kadar embriyonik kök
hücre çalışmalarını durdurduğunu açıkladı. Bakanlığın aldığı bu
karar bilim çevreleri arasında eleştiriye neden oldu.
Sağlık
Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel Müdür Yardımcısı Bekir
Keskinkılıç, valiliklere gönderilen bir genelge ile yasal
düzenleme yapılıncaya kadar, embriyonik kök hücre çalışmalarının
yapılmaması gerektiğini söyledi. Genelgede, embriyodan elde edilen
kök hücrelerin kullanılmasının hukuki ve etik sorunlar doğurduğu
belirtildi. Embriyonik kök hücre ile kök hücre amacıyla döllenmiş ve
yaşamı sonlandırılmış veya bu amaçla laboratuarlarda oluşturulmuş
embriyonun kastedildiğini belirten Keskinkılıç, ''birey olabilecek
embriyoların tıbbi malzeme olarak kullanılabilmesine karşın bu
önlemi aldık” dedi.
Embriyonik kök hücrelerin, yaşama olasılığı olan embriyolar olduğu
konusunda tartışmalar yaşandığını dile getiren Keskinkılıç, bu
tartışmaları, konunun etik ve dini yönleriyle bir bütün içinde ele
alıp, iki ay içinde değerlendirip sonuca bağlayacaklarını söyledi.
İnsan yaşamanın hangi amaç uğruna olursa olsun sonlandırılmasının
kabul edilemeyeceğine vurgu yapan Keskinkılıç, “Embriyon kök hücre
yerine çekirdek transferi gibi yan tedbirleri var. Embriyo ile
ilgili yapılan tüm çalışmalar değerlendirilene kadar vicdanların
kabul etmediği bu uygulamaları durdurduk. Genelge dışın da hareket
eden herkes bunun sorumluğunu taşıyacak'' dedi. Keskinkılıç,
insandan alınan veya kordon kanından elde edilen ‘somatik kök hücre’
çalışmalarıyla ilgili herhangi bir sıkıntı veya kısıtlamanın
olmadığını da belirtti.
Ankara
Üniversitesi'nden Karara Eleştiri
Ankara
Üniversitesi Tıp Fakültesi Kemik İliği Transplantasyonu Bilim Dalı
Öğretim Üyesi Prof. Dr. Taner Demirer ise Sağlık Bakanlığı'nın
kararının yanlış olduğunu vurguladı. Türkiye'de embriyonik kök hücre
çalışmasının yapılmadığını, ancak bazı üniversitelerde bireysel
olarak çalışmalar yapıldığını söyleyen Demirer, ''Embriyonik kök
hücre çalışmalarını durdurmak doğru değil'' dedi. Yapılan
çalışmalar da embriyonik kök hücrelerden yararlanılarak, kas, beyin,
kalp hücresi gibi değişik dokular yapma imkanı bulunduğunu
vurguluyan Demirer, elde edilen embriyonik kök hücrelerin, normal
embriyo özelliği taşımadığını söyledi. Yapılan bu çalışmalarda elde
edilen hücrelerin, parkinson, kalp yetmezliği, felç geçiren
hastalarda kullanılabileceğini ifade eden Demirer, Kore'de konuyla
ilgili bu tip çalışmalar yapıldığını, ABD'de ise yasaklanması
nedeniyle geri kalındığını hatırlattı.
Embriyonik kök hücre çalışmaları içinde, anne karnındaki ceninlerin
hayatına son verilmesi gibi bir durumun söz konusu olmadığına vurgu
yapan Prof. Dr. Demirer, parkinson, böbrek, karaciğer, kalp
yetmezliği gibi rahatsızlığı bulunan hastalardan alınacak herhangi
bir hücre çekirdeğinin, bir kadından gönüllü alınarak yumurta içine
yerleştirilmesiyle laboratuar ortamında embriyonun elde edildiğini
ve ‘kişiye özel, özdeş hücre üretildiğini’ açıkladı.
"Türkiye’de
Kök Hücre Çalışması Yok"
Ankara
Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı Başkanı ve Türk
Hematoloji Derneği Başkanı Osman İlhan, embriyonik kök hücre
çalışmalarının zaten Türkiye'de yapılmadığını hatırlattı. Kök
hücre ile ilgili çalışmalarda, geçtiğimiz ay Sağlık Bakanlığı'nda
üniversitelerden bilim adamları, Adalet Bakanlığı, Kadın ve Aileden
Sorumlu Devlet Bakanlığı ile Diyanet İşleri Başkanlığı
yetkililerinin katılımıyla bir toplantı yapıldığını söyledi. Osman
İlhan, toplantıda yetişkin kök hücre nakillerinin, oluşturulacak
etik kurul onayıyla yapılmasının mümkün olabileceğini ifade etti.
Yetişkin kök hücre nakillerinin Sağlık Bakanlığı'nca oluşturulacak
etik kurul onayıyla araştırma bazlı yapılmasının önemine de işaret
eden Prof. Dr. İlhan, bu çalışmaların ticari kaygılardan uzak
yapılması gerektiğini vurguladı. Türkiye'de tedaviye yönelik
araştırma yapılmasını desteklediklerini bildiren Prof. Dr. İlhan,
embriyonik kök hücre çalışmalarının Türkiye'de de tartışıldığını,
etik ve dini açıdan konunun ele alınması gerektiğini belirtti.
Kök Hücre
Çalışmaları Birçok Hastalık İçin Umut Işığı
Kök
Hücre çalışmaları Alzheimer, Parkinson, felç ve kan hastalıklarının
tedavisinde bir umut ışığı olarak görülüyor. Yeni doğan bebeklerin
kordon kanında, omurilikte ve kanda bulunan ve özellikle
emriyolardan elde edilen kök hücreler, bilim insanları için çok
değerli. Çünkü bu kök hücreler, her türlü dokuya dönüşme
kapasitesine sahip. Felç, diyabet, karaciğer, beyin, kalp-damar ve
kan hastalıkları gibi bugüne kadar tedavisi bulunamayan hastalıklar
için büyük umut vaat ediyor. Ancak embriyo kopyalamak, tedavi
amaçlı olsa dahi pek çok ülkede yasaklandı.
Tıp Çevreleri İkiye Bölündü
Embriyonik kök hücre çalışmaları, tüm dünyada tıp çevrelerini ikiye
bölüyor. İnsan embriyosunun klonlanarak bu embriyolardan kök hücre
elde edilmesi ve kök hücre tedavisi, etik olarak uygun bulunmuyor ve
tartışmalara neden oluyor. Klonlamaya kesinlikle karşı çıkanlardan,
tedavi amaçlı klonlamayı etik bulanlara kadar pek çok uzmana
rastlamak mümkün. Tıp çevrelerini ikiye bölen tartışmaların
arasında, klonlanan insan embriyosunun gerçekten sadece tedavi
amaçlı mı kullanılacağı, yoksa bir 'klonun' günün birinde doğmasına
izin verileceği mi sorusu var.
Editör: Gülşen Kaş |