Haber: Gülşen Kaş

Sağlık Haberleri, İstanbul

Troid Rahatsızlıklarına Dikkat! 

Oyuncu Arzum Onan'ın troid kanserine yakalanmasıyla gündeme gelen troid hastalıkları, zamanında tedavi edilmediğinde hastanın yaşam kalitesinin düşmesine sebep olmakla birlikte, ileriki dönemlerde daha ciddi hastalıkların oluşumuna zemin hazırlayabiliyor. Uzmanlar, özellikle troid hastalarında tek ve soğuk nodül bulunan vakalarda kanser oluşma ihtimalinin daha fazla olduğunu, bu sebeple bu hastalık gurubunda olan insanların, takip ve tedavisinin çok daha dikkatli ve özenli yapılması gerektiğine dikkat çekiyorlar. 

Troid hastalıkları, başka hastalıkların ortaya çıkmasında etkili olabiliyor

Graves ve Hashimoto troiditi adı verilen otoimmun (vücudun kendi dokusunu yabancı kabul edip reaksiyon göstermesi) troid hastalıkları diğer bu guruptaki hastalıklarla beraber bulunabiliyor.  

Bu hastalıklar: 

1. Tip 1 Şeker hastalığı

2. Addison hastalığı (Kortizon az salgılanması durumu)

3. Vitiligo (Cilt pigment kaybı)

4. Pernisyöz anemi (Kansızlık)

5. Romotoid artrit (Akut eklem romatizması)

6. Sistemik lupus eritamatozus (deri, eklemler, kan ve böbrekler gibi vücudun farklı organlarını tutabilen kronik, otoimmün bir hastalıktır. Kronik tanimi SLE’nin uzun süre devam eden bir hastalık oldugunu ifade eder. Otoimmün tanımı ise, vücudun bakteri ve virüsler yerine kendi dokusuna saldırması anlamına gelir.)

7. Kronık aktif hepatit

8. Safra yolları sirozu

Basedow-Graves ve Hashimoto troiditine dikkat edilmesi gerekiyor.. 

Hipertroidi ve nedenleri

Hipertiroidin belirtileri, bazen guatr, göz ve deri belirtileri ile kendini gösterdiği ve Otoimmun bir hastalık olduğu belirtiliyor. Uzmanlar, bu hastalıkta kanda otoantikorlar bulunduğunu,  Antikorlar, yabancı maddelere, virüslere veya bakterilere karşı oluşan proteinler olduğunu söylüyorlar. Otoantikorlar ise vücudun kendi dokularına veya kimyasına karşı oluşmuş antikorlardır. Basedow-Graves hastalığında TSH reseptörlerine karşı antikorlar oluşur ve bu antikorlara Tiroit Reseptör Antikorları (TRAb) denir. Bunlar TSH reseptörleri ile birleştiği zaman TSH'dan daha fazla miktarda tiroit hormon yapımını artırır. Uzmanlar, bu antikorların vücutta şu şekilde oluştuğunu ifade ediyorlar; Genetik burada önemli rol oynar. Dolayısıyla, bir ailede birden fazla fertlerde ve özellikle kadınlarda görülür. Kendisinde Graves hastalığı tespit edilen bir kadın diğer aile fertlerine de bunu bildirerek onların da bu hastalıktan haberdar olmalarını sağlamalıdır. Hashimoto hastalığı da ailevi bir hastalık olduğundan bu iki hastalığa aynı aile fertlerinde rastlanılabilmektedir. 

Otoantikorların oluşmasında ikinci mekanizma, baskılayıcı T lenfosit hücrelerinin yetersiz oluştuğuna dikkat çeken uzmanlar,. Bu durumda B lenfosit hücrelerinde antikor yapımının başladığını,. T hücrelerindeki baskılayıcı etkinin kalkmasıyla büyük psişik travmalardan (kaza, ölüm, ayrılık veya işlerin iyi gitmemesi) sonra meydana geldiğini ifade ettiler. Diğer yandan bazı araştırıcılar, stresin hipertiroidiye neden olmadığını mevcut olan hafif hipertiroidiyi şiddetlendirdiğini ileri sürmektedirler. Bazılarına göre ise birtakım virüslerin etkisi ile TSH reseptörleri değişmekte ve yabancı cisim (antijen) olarak algılanarak buna karşı antikor üretilmektedir. Uzmanlar sonuç olarak, hipertiroidide antikor yapımını uyaran sistemin henüz tam olarak anlaşılmış olduğunu söyleyemeyeceklerini, özellikle bazı hastalarda psikolojik travmalardan sonra hipertiroidi gelişmesine çok sık rastladığını söylüyorlar. Hashimoto hastalığında görülen otoantikorların en azından %50'si Basedow-Graves hastalığında da bulunduğuna dikkat çeken uzmanlar,. Basedow-Graves hastalığı diğer otoimmun hastalıklardan olan vitiligo ve olgunlaşmamış gri saç ile birlikte de görülebileceğini ifade ettiler. Bazı araştırmacılar ise, ağır otoimmun hastalıklardan olan myasthenia gravis, romatoid artrit, sistemik lupus ertiromatosus ve diyabet ile çok daha az sıklıkla birlikte bulunduğunu söylüyorlar.

Hipertroidi (troid bezinin çok çalışması) sonucunda şunlar oluşabilir:

- Sinirlilik, aşırı heyecan, duygusallık

- Kilo kaybı

- Terleme ve sıcaklıkta artma

- Ellerde titreme

- Nabız sayısında ve tansiyonda artış

- Cilt terli nemli ve sıcaktır.

- Saç dökülmesi

- Sıcağa tahammülsüzlük

- Barsak hareketlerinde artma

- Adet düzensizliği

- Gözde canlı bakış ve ileri doğru fırlaklık, bazen tek gözde büyüme

- Bazen cift görme

Hipotiroidizm ve nedenleri

Hipotiroidizm: Yapılan araştırmalara göre, Tiroid bezi yeterince hormon salgılayamadığı durumlarda oluşur. Bu hastalık genellikle fark edilmez. Çünkü genellikle semptomları diğer hastalıklarla çok karışır. Tanı konulduğu zaman hormon tedavisi ile kolaylıkla takibi yapılır.  Hipotiroidizm her yaşta oluşabilir ama genelde yaşlı bireylerde daha sıktır. 60 yaşın üstünde kadınlarda yüzde 17, erkeklerde ise yüzde dokuz oranında görülmektedir.

Hipotiroidizme yol açan hastalıkların listesi şöyledir: 

·  Tiroid bezinin iltihabi bir hastalığı olan Hashimoto tiroiditinin son evresi

· Lenfositik Tiroidit

· Tiroid dokusunun kaybı (Graves hastalığının radyoaktif iyot veya cerrahi tedavisinden sonra)

· Tiroid bezi olmaksızın doğan bebek ( doğumsal hipotiroidizm)

· Hipofiz bezi hastalıkları veya Hipotalamik hastalıklar

· İlaç tedavileri

· Şiddetli iyot yetersizliği

Hipotiroidizm, her 100 kişiden 2’sini etkilemektedir. Hipotiroidizm semptomları sıklıkla hastalar tarafından fark edilemeyebilir. Semptomların çoğu metabolizmanın yavaşlamasından kaynaklanmaktadır. Hipotiroidizme bağlı semptomlar şunlardır: “Yorgunluk, depresyon, konsantrasyon azalması, aşırı uyku hali, kilo alımı, artmış kolesterol seviyesi, soğuk  toleransının azalması, kabızlık, kuru ve kırılgan saç kalitesi, çabuk yorulma, kabalaşmış ses tonu ve kas güçsüzlüğü, bacaklarda şişme, kas krampları, kuru ve kırılan tırnaklar, konsantrasyon kaybı,  iştahsızlık, soluk, kuru, donuk cilt ve ciltte kaşıntı, sivilce ve ağrılar cilt ve cilt altındaki ödem, yavaşlamış refleksler, yavaşlamış kalp ritmi ve bilinçsel olarak hatırlama ve akılda tutma güçlüğü, menstüriel düzensizlik, kas ve eklem ağrıları, konsantrasyonda ani kayıplar, libido kaybı, hafıza kaybı, kötü sirkülasyon.” 

Eğer hipotiroidizm çok şiddetli hale gelirse hastanın göz çevresinde şişlik artmış, kalp hızı yavaşlamış, vücut ısısı düşmüştür ve bazı olgularda kalp yetmezliği veya hayatı tehdit eden miks ödem koması oluşabilir. Bu durumlarda acilen endokrinoloji uzmanı tarafından hasta tedavi altına alınmalıdır.Tanısı, laboratuar olarak, kanda çok düşük tiroid hormon değerlerinin saptanması ile konur.

Tiroid Kanseri ve belirtileri 

Tiroid kanseri oldukça nadirdir fakat bu hastalar uzun dönem yaşam süresine sahiptirler ve kolaylıkla cerrahi ve radyoaktif tedavisi ile izole edilerek, vücudun diğer bölgelerine yayılımı önlenebilir. Başlıca dört tiroid kanser tipi vardır. Bunlar; papiller, foliküler, medüller ve anaplastik  tiroid kanseri olarak adlandırılır. Tiroid kanserinin en önemli semptomu boyunda şişlik ve boyunda nodül görünümüdür. Hastalara bu durumda mutlaka ince iğne biyopsisi planlanmalıdır.  

Başlıca semptom ve şikayetler ise şöyledir: “Adem elması kemiğinin yanında şişlik, boyunda nodül, boyunda ağrısız şişlik, ses kısıklığı, zor konuşma, boyunda büyümüş lenf nodülü, seste değişiklikler, zor nefes alma, zor yutkunma”

Gebelik ve menopoz troidi tetikleyebilir 

Menopoz giren kadınlarda, yumurtlama ve dolayısı ile regl kanamaları kesilir. Hormon salgılamaları durur veya azalır. Bu dönemde hipofiz bezi onu uyarmak için çalışır fakat yumurtalık çalışmadığı için onun (Yumurtalık) yerine tiroid veya böbrek üstü bezelerini uyarır.  

· Eğer Troid bezeleri uyarılır ve fazla çalışırsa; Zayıflama, öfke ve heyecan, kalp çarpıntısı, ateşlenme olur. 

· Eğer troid bezi az çalışırsa; kadında şişmanlama, aşırı üşüme, vücut kaslarında ve eklemlerde ağrılar oluşur.

Gebelikte Troid

Gebelik, troid bezi rahatsızlıkları açısından kritik ve bu sebeple araştırılması gereken bir durumdur. Troid bezi,  özellikle genç kadınların gebelik dönemlerinde, guatr oluşumunu tetikleyen ve mevcut guatrın daha hızlı büyümesine ve daha belirgin hale gelmesine neden olmaktadır. Gebelik dönemindeki kadınların iyot ihtiyaçları, diğer genç kadınlara göre daha fazla olmaktadır. Gebelikte iyot eksikliği durumunda gebelerin, (her ne kadar ilaç almak istemeselerde) iyot ihtiyaçlarını "iyot tabletleri ile karşılamalıdırlar". Gebelikte iyot eksikliği, çocuğun gelişimini olumsuz etkilemekle beraber, çocukta zararlı etkilere de neden olmaktadır. Bu sebeple, gebe kadınların mutlaka bir troid testinden geçmeleri  ve iyot eksikliği durumunda da doktor kontrolünde bu tabletleri almaları   gerekmektedir. 

Adet düzensizliğinin nedeni troid olabilir 

Adet düzensizliği birçok kadının sorunu, genelde ilk akla cinsiyet hormonlarındaki düzensizlikler gelir fakat, uzmanlar "troid - hipofiz ve yumurtalık'' ( tiroid hormonlarının yetersiz veya aşırı olarak salgılanması )  arasındaki ilişkinin adet düzensizliğine sebep olabileceğini söylüyorlar. 

Guatr hastalığının en büyük sebeblerinden biri "iyot" eksikliğidir 

İnsan vücudunun çok az miktarda iyot’a gereksinim duymasına rağmen, iyot eksikliğinde birçok ciddi hastalık ortaya çıkabiliyor. ''İyot, vücutta çok az bulunan ve troid hormonlarının yapılması için gerekli olan bir mineraldir. Troid hormonları ise, normal büyüme ve gelişmeyi, beynin normal çalışmasını, sinir sisteminin çalışmasını sağlar, vücut ısısını ve enerjisini kontrol eder. Yeterli seviyede iyot alınamadığı zaman troid bezleri işlevlerini yerine getiremez ve bunun sonucunda özellikle çocuklarda guatr, zeka geriliği, büyüme ve gelişme geriliği, sağırlık, dilsizlik, konuşma bozuklukları, cücelik, kas hastalıkları; gebelikte ise erken doğum, düşük ve ölü doğum gibi birçok ciddi sağlık sorununa yol açabilmektedir. Vücudun ihtiyacı olan iyot, yediğimiz besinlerden ve en çok içme sularından sağlanır.  

Dünyada guatr hastalığının en sık rastlanan sebebi iyot eksikliğidir. Piyasada iyotlu tuzlar bulunmasının en büyük nedeni budur. İnsanların yemeklerine ek olarak iyot koymaları oldukça tehlikelidir. Fazla iyot ta guatra neden olabilir. Aynı zamanda hipotiroidizme veya hipertiroidizme de neden olabilir, ayrıca Hashimoto tiroiditini de alevlendirebilir.

Troid hormonları insan vücudunun gelişiminden sorumludur

Tiroid bezi boyunun alt kısmında ortada bulunur. Gırtlağın altında, köprücük kemiğinin üstündedir. Bir kravat düğümüne benzer. Birbirine bağlı iki lobdan oluşur. Normalde troid bezini elle hissetmek zordur.  

Troid vücudunuzdaki fizyolojik fonksiyonları düzenleyen hormonları yapan iç salgı bezlerinden biridir. Troid bezi troid hormonu üretir, bu hormon ise vücudumuzun zorunlu işlevlerini düzenler. Troid bezinin önemi, salgıladığı hormonların etkilerinden kaynaklanmaktadır. Troid hormonları insan vucudunun hızından ve gelişiminden sorumludur. Boyunuzun ne kadar olacağından, kaç kilo olacağınıza, ne kadar hızlı konuşacağınızdan, tuvalet alışkanlığının nasıl olacağına, ne kadar zeki olacağınıza her şeye karar veren troid bezi tarafından salgılanan hormonlar karar vermektedir.  

Tiroidin herhangi bir nedenle büyümesine guatr adı verilir. Tiroid büyüklüğü yaşa, cinsiyet  ve alınan iyot miktarına göre değişmektedir.  

Troid hastalığın tanısı nasıl yapılır?

Troid hastalığı için ilk planda T3, T4 ve TSH adı verilen 3 farklı hormonun kan analizi incelenmelidir. Buradan alınan sonuç paralelinde troidin ultrasonu yapılmalı ve tek nodul çıktı ise troid sintigrafisi çekilmelidir. Bu tetkikler bize tedavi ve takipte neler yapmamız gerektiğini gösterecektir.

Hastada kronik trodit yani kronik troid iltihabı düşünülürse yada Graves adı verilen hipertroidi tipi düşünülüyor ise troid antikoru bakılmalıdır.

---

EDİTÖR HAKKINDA BİLGİ

Gülşen Kaş 1975 İstanbul doğumlu. Anadolu Üniversitesi AÖF. İşletme 4.sınıfta öğrenimine devam ediyor. İndigo Türkiye ile 2005 yılında tanıştı. Özgürlük onun için çok önemli. Hayattaki tek amacı her şeyden özgür olmak. Detaylı Bilgi

---

Foton Kuşağı Etkisi

Ne Zaman Bitecek Bu Öykü

Çekin Ellerinizi Bu Topraklardan 

Şu Barış Dedikleri

Özel Askerlerin Savaşları

Üçüncü Dünya’dan Gelen “Kafa Vuruşu”

Mardin, Tarih Kokan Memleket

Zamane İstanbulu

Geçmiş Yaşamlara Yolculuk

Troid Rahatsızlıklarına Dikkat!

Hayatımıza "Katkıda Bulunan" Besinler

Sessizlik

Retreat

Bir Daha Asla

Evrim-Yaradılış Yanılsaması

Tatilden Anladığımız Ne?