Deniz Onur

Yağmurlar, Rüzgarlar ve Zekalar Aşkına...

Bahar yağmurları başladı, çok üşütmeyen, birçoğumuzun ıslanmaktan zevk aldığı, hatta şahsen benim özellikle ıslanmak için çaba harcadağım, ruhumu ferahlatan yağmurlar... Çok iyi gelir bana yağmur altında yürümek, dalga sesleriyle yağmur damlalarının kucaklaşmasını seyretmek. Sanki o an dünyada hiç birşey yokmuş, olmuyormuş gibi... Özürdileyerek, böyle hafif bir girişten sonra sıkıcı bir konuya atlamak zorundayım. Aslında sıkıcıdan çok ilginç bir konu, IQ! Nedir IQ? Hadi bakalım buyrun size ayın sorusu? En sıkıcı ve zorundan. Bu soruya karşılık ilk etapta ‘zeka düzeyi’ olur herhalde.

Ya da tam tersi, “Zeka nedir?” denildiğinde hemen IQ gelir aklımıza. Peki hiç sorguladık mı, ya da merak ettik mi acaba bu IQ denilen şey nedir, bir kriter midir diye? Zeka kavramı bu kadar sayısal ve kesin midir? Yani diyelim ki IQ testi aldınız ve ‘normal’in altında çıktı. O anda ve yaşamınızın geri kalanında ben aptalım diye dolaşır mısınız? Benim çevremde ya kötü çıkarsa diye IQ testinden korkan birçok insan var. Ben korkmuyorum, çünkü IQ (Intelligence Quotient) kavramına inanmıyorum.  Bu kavram 1912 yılında Alman psikolog Whelm Stern tarafından geliştirldi. Stern tarafından IQ  zeka testleriyle ölçülen, bir kişinin zihinsel yaşının kronolojik yaşına oranı olarak tanımlandı. Ardından daha birçok zeka kavramı ortaya atıldı, Spearman’ın faktör analizine dayanan g’si, Sternberg’in üçlemesi, Thurnstone’un çok yönlü zekası gibi.

Ben zekamı, IQ denilen bir kavramın karşılayacağına ya da açıklayacağına inanmıyorum. Diyelim ki testi alırken karnım ağrıyordu, uykusuzdum, sıkıldım. Bunlar geçerliliğini düşürmez mi? Biraz etiketleme gibi kokuyor sanki IQ. Peki o zaman nedir zeka? Biz nasıl anlarız? Zeka: Bir veya birden fazla kültürel alanda, üretici olma ya da problem durumlarla başedebilme yeteneğidir. Bu benim değil çoklu zeka teorisinin sahibi Howard Gardner’ın tanımıdır. Gardner’e göre çoklu zeka teorisinin üç ana temeli vardır:

1. Birden fazla zeka vardır (8 zeka alanından bahseder)

2. Zeka bizim performansımız, ürettiklerimiz ve düşüncelerimizle açıklanır, psikometrik bir test sonucu ile değil.

3. Zekanın ifade şekli kültürden kültüre değişir. Howard Gardner’a göre her birey sekiz zekaya sahiptir, bunlar; dil, mantık-matematik, müzik, görsel-alansal, vücut-kinestetik, doğa, kişisel ve kişilerarası.

Hepimiz birey olarak farklı kişiliklere ve özelliklere sahip olduğumuz için, yetenek ve zekalarımızı ifade şekilerimiz de değişir. Bunun yanında yeryüzünde çok sayıda farklı kültürlerden geldiğimizi ve kültürün insanın kendini ifade şeklini nasıl etkileğini de varsayarsak, her bireyin kendine özgü bir ifade şekli olması gerçeğini de göz ardı edemeyiz. Her insan yaşadığı çevreye, deneyimlere ve empoze olduğu yaşam tarzına bağlı olarak sahip olduğu  yetenekleri ve zekaları ön plana çıkarıyor. Gardner’e göre zeka okulda gösterilen başarı ya da bir testle ölçülebilen psikometrik bir kavram değildir. Daha geniş bir açıdan bakmamız gerekiyor. Çoklu Zeka aslında daha çok zeka alanlarımızı ve yeteneklerimizi ortaya çıkarmak ve onları desteklemek için bir yol, kullanma kılavuzu. Günümüzde bir çok okul ve eğitimci çoklu zekayı programlarında kullanıyorlar. Bu sayede öğrencilere çok çeşitli fırsatlar sunulurak onların kendilerini ifade etmeleri ve hangi zeka alnında daha yetenekli hangisinde biraz daha zayıf olduklarını anlamarını sağlıyorlar. Böylece eğitimci olarak öğrencileri de desteklemek ilgi ve ihtiyaçlarına ulaşmaları için onlara gereken ortam ve materyali sağlama şansımız doğuyor. Peki çoklu zeka sınıflarda ya da okullarda nasıl uygulanabilir derseniz, bundan da bi dahaki yazımda bahsedeceğim. Giriş olarak önce Çoklu zeka (Multiple Inteligence)  kavramını anlamamız gerekiyor. Bir kaç tane MI inventory linki koymak istedim, uygulayıp kendi güçlü ve zayıf taraflarını görmek isteyenler için...

http://surfaquarium.com/MI/inventory.htm 

http://www.jobsetc.ca/toolbox/quizzes/mi_quiz.do?lang=e 

http://literacyworks.org/mi/assessment/findyourstrengths.html

---

YAZAR HAKKINDA BİLGİ

Deniz Onur 1981 Kırklareli doğumlu. 2000 yılından beri İstanbul’da yaşıyor. 2005 yılında Boğaziçi Üniversitesi Okul Öncesi Eğitimi bölümünü bitirdikten sonra Anaokulu Öğretmenliği yapmaya başladı. Gelecekte Özel Eğitim ve Psikoloji alanlarında çalışmayı planlıyor. İndigo Dergisi’nde Çocuk Gelişimi üzerine yazar olarak çalışıyor. Detaylı Bilgi

---

Bu Bir Bilim Kurgu Filmi Değil! Tarihi Değerler Dökülüyor!

Televizyon, Kadim Mitolojiler ve Aydınlanma

Avrupa Birliği Sürecinde Türkiye: Kültür

Öğretmeye Cüret Eden Kişi, Öğrenmeyi Asla Bırakmamalıdır

Ney Yolculuğu

İstanbul’da Saklı Bir Cennet: ZEYREK

Şeker mi, Tatlandırıcı mı?

Horlama Sorun Olmaktan Çıkıyor

Bir Zamanlar Normaldik

Nisan Yagmurlari

Bir Mekân: Lounge & Kitchen

Nisan Kitapları